Blog

Myślisz, że jak już masz celiakię, to cukrzyca cię nie dopadnie?!

22/11/2025

Myślisz, że jak już masz celiakię, to cukrzyca cię nie dopadnie?!

22/11/2025

Drukuj
UDOSTĘPNIJ

Ultra przetworzona dieta bezglutenowa zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2

Celiakia — w tej chorobie autoimmunologicznej dieta bezglutenowa jest jedynym ratunkiem. Rosnąca popularność produktów „gluten-free” wśród osób zdrowych oraz powszechne przekonanie, że „bez glutenu = zdrowo”, skłaniają jednak do pytania: czy dieta bezglutenowa zawsze sprzyja zdrowiu metabolicznemu? Coraz więcej badań wskazuje, że  dieta oparta głównie na wysokoprzetworzonych produktach i jednocześnie uboga w błonnik oraz składniki odżywcze — może zwiększać ryzyko insulinooporności i cukrzycy typu 2.

Co na to nauka — dlaczego bezglutenowość może „zagrażać"?

Mniej błonnika i składników ochronnych

W dużym, prospektywnym badaniu* (ok. 200 tys. uczestników) osoby, które spożywały najmniej glutenu, miały o ~13% wyższe ryzyko cukrzycy typu 2 niż osoby jedzące gluten.

Te zależności — zdaniem autorów* — mogą wynikać z tego, że rezygnacja z glutenu często wiąże się z ograniczeniem produktów zbożowych zawierających błonnik i inne mikroskładniki, co usuwa z diety naturalne “filt­ry ochronne” dla metabolizmu. Ale nie tylko to może wpływać na ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 u osób na diecie bezglutenowej ⬇️. 

* Zong, G., Lebwohl, B., Hu, FB i in. Spożycie glutenu a ryzyko cukrzycy typu 2 w trzech dużych prospektywnych badaniach kohortowych mężczyzn i kobiet w USA. Diabetologia 61 , 2164–2173 (2018). https://doi.org/10.1007/s00125-018-4697-9

Mniej błonnika i składników ochronnych

Wysoki udział przetworzonej żywności

Wysoki indeks glikemiczny oraz duże obciążenie węglowodanami - to kolejny problem.

Dieta bezglutenowa nie sprawia, że sposób odżywiania staje się zdrowy. Wiele produktów gluten-free to wysoko przetworzone ciasteczka, pieczywo z mąki ryżowej  lub kukurydzianej, przekąski i dania instant — które często mają wysoki indeks glikemiczny oraz są ubogie w błonnik, białko i mikroskładniki. W praktyce sprzyja to wahaniom glukozy, zwiększonemu wydzielaniu insuliny, a w dłuższym czasie — rozwojowi insulinooporności i cukrzycy.   

Wysoki udział przetworzonej żywności

Wzrost masy ciała po wyleczeniu celiakii + złe wybory

U osób z celiakią, u których kosmki jelitowe zaczynają się regenerować, poprawa wchłaniania składników odżywczych może prowadzić do przyrostu masy ciała - nawet przy tej samej ilości spożywanego jedzenia. Jeśli dodatkowo dieta jest wysokokaloryczna, uboga w błonnik i zawiera duże ilości “pustych” węglowodanów — wzrost masy ciała zwiększa ryzyko insulinooporności i cukrzycy typu 2.   

Meta-analizy i przeglądy systematyczne wskazują, że relacja między dietą bezglutenową a cukrzycą/metabolizmem jest złożona i zależy od jakości diety, składu produktów zastępczych oraz stylu życia. Pamiętaj: rezygnacja z glutenu sama w sobie nie jest prostą drogą do cukrzycy. Ważne jest to, co jesz zamiast glutenu i jaki masz styl życia.

Wzrost masy ciała po wyleczeniu celiakii + złe wybory
celiakia cukrzyca probiotyk sanprobi

Jak zapobiec cukrzycy typu 2 będąc na diecie bezglutenowej?

  • Stawiaj na produkty naturalnie bezglutenowe, bogate w błonnik i białko: grube kasze (gryczana, quinoa, amarantus), nasiona oraz rośliny strączkowe. Produkty te wspierają utrzymanie stabilnego poziomu glukozy i korzystnie wpływają na mikrobiotę jelitową.
  • Ogranicz wysoko przetworzone produkty „gluten-free”, takie jak: ciasteczka, krakersy, gotowe przekąski i fast-food — często mają wysoki IG, mało błonnika, dużo cukru/tłuszczu.
  • Dbaj o aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu oraz redukcję stresu — bo sam makaron na mące gryczanej to nie wszystko. Styl życia znacząco wpływa na ryzyko insulinooporności i cukrzycy.
  • Wspieraj mikrobiom — choć badań jest jeszcze niewiele, istnieją przesłanki, że połączenie diety bezglutenowej z odpowiednio dobranym probiotykiem wieloszczepowym może wspierać metabolizm lepiej niż dieta bezglutenowa oparta na produktach przetworzonych.
  • Monitoruj masę ciała i skład diety. Przyrost wagi bez utraty tkanki tłuszczowej to sygnał ostrzegawczy.        
Jak zapobiec cukrzycy typu 2 będąc na diecie bezglutenowej?

Dieta bezglutenowa nie gwarantuje zdrowia metabolicznego — a przy nieodpowiednich wyborach żywieniowych może sprzyjać insulinooporności i cukrzycy typu 2. Kluczowe znaczenie ma jakość diety, jej różnorodność, zawartość błonnika i białka, styl życia oraz wsparcie mikrobioty. 

Mikrobiota i insuinooporność

Ogólnoustrojowy stan zapalny, będący konsekwencją dysbiozy, może prowadzić do stopniowego zmniejszania wrażliwości komórek na działanie insuliny, czyli insulinooporność.

Badanie Sabico i wsp. (2017), przeprowadzone wśród pacjentów z cukrzycą typu 2, niewymagających leczenia farmakologicznego, wykazało, że probiotyk wspierający mikrobiotę jelitową odpowiednio dobranymi szczepami korzystnie wpływa na stężenie glukozy, insuliny oraz na tzw. indeks insulinooporności (HOMA-IR). Efekty te potwierdzono również w badaniu Szulińskiej i wsp. (2018) przeprowadzonym wśród otyłych kobiet po menopauzie.

 Najlepiej przebadane szczepy w kierunku poprawy parametrów glikemicznych:

Bifidobacterium lactis W52

Levilactobacillus brevis W63

Lacticaseibacillus casei W56

Lactococcus lactis W19

Lactococcus lactis W58

Lactobacillus acidophilus W37

Bifidobacterium bifidum W23

Bifidobacterium lactis W51

Ligilactobacillus salivarius W24  

Mikrobiota i insuinooporność

CELIAKIA I JEJ ZWIĄZEK Z CUKRZYCĄ TYPU 2

CELIAKIA I CUKRZYCA SANPROBI BARRIER CELIAKIA I CUKRZYCA SANPROBI BARRIER 2 CELIAKIA I CUKRZYCA SANPROBI BARRIER 3 CELIAKIA I CUKRZYCA SANPROBI BARRIER 4 CELIAKIA I CUKRZYCA SANPROBI BARRIER 6

Materiał przygotowany we współpracy z marką SANPROBI, w oparciu o materiały źródłowe oraz publikacje naukowe dotyczące m.in. szczepów zawartych w produkcie SANPROBI Barrier.


KOMENTARZE

Co nowego?

Instagram

Bądź na bieżąco

Newsletter

Zapisz się